PARAFIA RZYMSKOKATOLICKA PODWYŻSZENIA KRZYŻA ŚWIĘTEGO

W JASTRZĘBIU-ZDROJU na Szóstce

Instrukcja o Chrzcie Św.
Instrukcja Metropolity katowickiego - sakramenty wtajemniczenia PDF Drukuj Email
Instrukcja Metropolity Katowickiego Ks. Arcybiskupa Damiana Zimonia

I. Wskazania ogólne

1. "Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego--chrzest, bierzmowanie i Eucharystia -- są fundamentami całego życia chrześcijańskiego. Uczestnictwo w Boskiej naturze, które ludzie otrzymują w darze przez łaskę Chrystusa, objawia pewną analogię do powstania, rozwoju i wzrostu życia naturalnego. Wierni odrodzeni przez chrzest, zostają umocnieni przez sakrament bierzmowania, a w Eucharystii otrzymują pokarm życia wiecznego. W ten sposób przez sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego w coraz większym stopniu osiągają skarby życia Bożego i postępują w doskonalej miłości" (KKK, 1212).

2. Sakramenty te budują Kościół, prowadząc do pełnego uczestnictwa we wspólnocie wierzących. Są fundamentem życia chrześcijańskiego. Zobowiązująca moc chrztu trwa przez całe życie chrześcijanina. Sakrament Eucharystii i sakrament bierzmowania stanowią aktualizację i przypieczętowanie sakramentu chrztu oraz czynnik rozwoju chrześcijańskiego życia, które ten sakrament zapoczątkował. Dlatego samo przygotowanie do przyjęcia omawianych sakramentów należy zorganizować w parafii bardzo starannie i wszechstronnie. Katechizm Kościoła Katolickiego wyraźnie wskazuje na parafię jako miejsce przygotowania do sakramentów świętych (por. KKK, 1309).

3. Spotkania formacyjne, przygotowujące do Pierwszej Komunii Świętej i sakramentu bierzmowania, winny trwać przez cały rok szkolny, tj. od września aż do czasu przyjęcia sakramentu.

4. Spotkania formacyjne w parafii wynikają z zasady, że sakramenty święte, zwłaszcza chrzest, Pierwszą Komunię Świętą i sakrament bierzmowania należy przyjmować zasadniczo we własnej parafii. Spotkania te stanowią okazję do przeprowadzenia rozmów duszpasterza z rodzicami, zwłaszcza obojętnymi religijnie i uregulowania wielu zaniedbań, np. zawarcia ślubu kościelnego itp.

5. Pomiędzy katechezą w szkole i spotkaniami przy parafii musi istnieć korelacja. Katecheta prowadzący te spotkania winien dobrze znać program katechezy w szkole i na tym programie budować. Najlepiej jeśli będzie to ten sam katecheta.

6. Odpowiedzialny za przygotowanie swoich parafian do przyjęcia sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego jest proboszcz (por. KPK, kan. 890) oraz katecheta w szkole.

7. Według starodawnego zwyczaju Kościoła dorosły, który pragnie przyjąć sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego winien odbyć odpowiednie przygotowanie zwane katechumenatem.

8. Zgodnie z zaleceniem zawartym we wprowadzeniu do księgi liturgicznej "Obrzędy chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych"(por. nr 44, 66) zostanie powołany Diecezjalny Ośrodek Katechumenatu przy parafii św. Michała w Katowicach, ul Gawronów 20.

9. Księga liturgiczna "Obrzędy chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych"(Księgarnia św. Jacka, Katowice 1988) jest obowiązującą przy udzielaniu sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego dorosłym.

II. Wskazania szczegółowe

1. Przygotowanie rodziców i chrzestnych do chrztu dziecka
a) Chrzest dziecka stanowi okazję dla rodziców i chrzestnych do ponownego odkrycia chrztu jako fundamentu chrześcijańskiego życia, zgodnie ze słowami Apostoła: "Wy wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekliście się w Chrystusa"(Ga 3,27).
b) Sakrament ten winien prowadzić rodziców i krewnych dziecka do odnowienia więzi ze wspólnotą Kościoła. Katechizm Kościoła Katolickiego przypomina: "Chrzest stanowi podstawę wspólnoty między wszystkimi chrześcijanami, również z tymi, którzy nie są jeszcze w pełnej komunii z Kościołem katolickim"(KKK, 1271). Dotyczy to szczególnie tych rodziców, których udział w życiu Kościoła słabnie. Dlatego należy otoczyć ich szczególną troską.
c) We wprowadzeniu teologiczno-pastoralnym do księgi liturgicznej "Obrzędy chrztu dziec"{Księgarnia św. Jacka, Katowice 1994), w części "Chrzest dzieci"czytamy: "Jest rzeczą doniosłą, aby rodzice dziecka przed chrztem przygotowali się do świadomego udział u w nim (...). Proboszcz zaś niech się stara osobiście lub przez współpracowników złożyć im wizytę, a nawet zebrać większą liczbę rodzin, by przygotować je do zbliżającego się obrzędu przez duszpasterskie pouczenie i wspólną modlitwę" (por. nr 5).

d) W związku z tym należy wprowadzić w każdej parafii katechezy dla rodziców i chrzestnych, w ramach których zostanie przedstawiona teologia chrztu, liturgia chrzcielna oraz obowiązki rodziców i chrzestnych w religijnym wychowaniu dziecka. Problematykę wychowawczą w katechezach przedchrzcielnych można powierzyć powiernikom rodzin.

2. Przygotowanie dzieci do pierwszej spowiedzi i Komunii Świętej.
a) Katechizm Kościoła Katolickiego przypomina, że "Najświętsza Eucharystia dopełnia wtajemniczenie chrześcijańskie. Ci, którzy przez chrzest zostali wyniesieni do godności królewskiego kapłaństwa, a przez bierzmowanie zostali głębiej upodobnieni do Chrystusa, za pośrednictwem Eucharystii uczestniczą razem z całą wspólnotą w ofierze Pana" (KKK, 1322).
b) Niezależnie od katechezy w szkole, należy przynajmniej raz w miesiącu organizować przy parafii spotkania formacyjne dla dzieci i rodziców.
c) Dzieci, które przygotowują się do pierwszej spowiedzi i Komunii św. w klasie II, powinny w miarę możliwości wraz z rodzicami, gromadzić się na wspólnej Mszy św.
d) Należy zatroszczyć się o to, aby dziecko swoje pierwsze, świadome spotkanie z Jezusem, który mu przebacza i przygarnia go do siebie w sakramencie pokuty i pojednania, przeżyło bardziej uroczyście i było dla niego głębokim przeżyciem religijnym. W tym celu można zaproponować rodzicom, aby w przeddzień pierwszej spowiedzi przeprowadzili w rodzinie wieczór pojednania, a po spowiedzi wieczór uwielbienia Boga za Jego miłosierdzie. W przyjmowaniu tego sakramentu niech towarzyszą dziecku rodzice, rodzeństwo, chrzestni, dziadkowie. Najlepszym terminem pierwszej spowiedzi św. byłby czas Wielkiego Postu.

l) Dobrą tradycją naszego lokalnego Kościoła jest zwyczaj przystępowania do Pierwszej Komunii św. dzieci w wieku przedszkolnym, którego owocem są liczne powołania kapłańskie i zakonne. Wskazania pastoralne dotyczące właściwego przygotowania dzieci w wieku przedszkolnym do pierwszej spowiedzi i Komunii św. zostały zawarte w "Instrukcji o pełnym uczestnictwie dzieci przedszkolnych we Mszy Świętej" (Wiadomości Diecezjalne 1987, nr 12, s. 465-487).

3. Przygotowanie do sakramentu bierzmowania
a) Należy wyjaśnić wiernym, że przyjęcie tego sakramentu jest konieczne jako dopełnienie łaski chrztu. "Przez sakrament bierzmowania (ochrzczeni) jeszcze ściślej wiążą się z Kościołem, otrzymują szczególną moc Ducha Świętego i w ten sposób jeszcze mocniej zobowiązani są, jako prawdziwi świadkowie Chrystusa, do szerzenia wiary słowem i uczynkiem oraz bronienia jej" (LG, 11; KKK, 1285).
b) Do sakramentu bierzmowania przystępuje zasadniczo młodzież klas ósmych. W wyjątkowych sytuacjach duszpasterskich sakrament ten może być udzielany młodzieży pod koniec klasy pierwszej szkoły ponadpodstawowej.
c) Młodzież przygotowująca się do sakramentu bierzmowania uczestniczy w katechezie w szkole, w przygotowaniu formacyjnym przy parafii oraz w comiesięcznej Mszy św., przed którą daje się okazję do sakramentu pokuty i pojednania.
d) Do sakramentu bierzmowania dopuszcza proboszcz we współpracy z katechetą.
e) Spotkania przy parafii, oprócz pogłębienia przygotowania katechetycznego i liturgicznego, mają wypracować u młodzieży bardziej dojrzałą postawę religijną i apostolską, a także pogłębić więź ze wspólnotą parafialną.
f) Nadzwyczajne przygotowanie do sakramentu bierzmowania odbywa się w ramach katechumenatu. Powinny w nim uczestniczyć osoby nie objęte katechizacją, czyli powyżej 18. roku życia.
g) W proces przygotowania do sakramentu bierzmowania należy włączyć rodziców i świadków bierzmowania. Udział rodziców i świadków bierzmowania w spotkaniach parafialnych i w nabożeństwach ma pogłębić ich świadomość bycia Kościołem. Rodzice niech z okazji bierzmowania przekażą młodzieży pamiątkę religijną (np. krzyż) oraz zorganizują skromną uroczystość domową.
h) Przed sakramentem bierzmowania należy zorganizować triduum dla kandydatów do bierzmowania, rodziców i świadków z uroczystą celebracją sakramentu pokuty. Jeżeli sakrament bierzmowania udzielany jest w czasie wizytacji kanonicznej, wtedy odbywają się rekolekcje dla całej parafii.
i) Należy obchodzić rocznicę przyjęcia sakramentu bierzmowania. W ciągu całego roku gromadzi się w parafii bierzmowaną młodzież na comiesięcznych spotkaniach mających charakter katechezy mistagogicznej. Młodzieży należy proponować konkretne zadania apostolskie do wykonania. Powinno to przyczynić się do utrwalenia postawy świadka i apostoła Chrystusa. Z tej młodzieży powinni przede wszystkim rekrutować się członkowie ruchów i stowarzyszeń katolickich.
j) Przygotowanie winno być prowadzone według materiałów katechetycznych i formacyjnych "Otrzymacie Jego moc" (Wydawnictwo "Jedność". Kielce 1995). W ramach przygotowania katecheci i animatorzy grup winni wykorzystać również nasz diecezjalny "Skarbiec modlitw i pieśni" (Księgarnia św. Jacka, Katowice 1995).

III. Parafia miejscem wtajemniczenia chrześcijańskiego

1. W adhortacji apostolskiej Pastores dabo vobis czytamy: "Realizacja naczelnego zadania duszpasterskiego, jakim jest nowa ewangelizacja, obejmująca cały Lud Boży i domagająca się nowej gorliwości, nowych metod i nowego sposobu głoszenia i dawania świadectwa Ewangelii, dziś zwłaszcza potrzebuje kapłanów, którzy bezwzględnie i w pełni przeżywają tajemnicę Chrystusa i potrafią wypracować nowy styl życia duszpasterskiego, w głębokiej jedności z papieżem, biskupami i z innymi kapłanami oraz w owocnej współpracy z wiernymi świeckimi" (nr 18). Podstawowym środowiskiem, chociaż nie wyłącznym, w którym ma być podjęta i prowadzona nowa ewangelizacja, jest parafia.
2. Ojciec Święty uczy o fundamentalnym znaczeniu instytucji parafialnej oraz o jej ważności i aktualności. W adhortacji apostolskiej Catechesi tradendae mówi: "Parafia jest w dalszym ciągu miejscem, w którym chrześcijanie nawet nie praktykujący, złączeni są ścisłymi więzami" (nr 67). W adhortacji Christifideles laici Jan Paweł II zachęca: "Wszyscy powinniśmy odkryć poprzez wiarę, prawdziwe oblicze parafii, czyli samą tajemnicę Kościoła, które właśnie w niej istnieje i działa (...). Parafia jest niejako ostatecznym umiejscowieniem Kościoła, a poniekąd samym Kościołem zamieszkującym pośród swych synów i córek" (nr 26).
3. Wśród wielu określeń Papież akcentuje definicję parafii opartą na głównej myśli eklezjologicznej Soboru Watykańskiego II, jaką jest "communio" -- wspólnota. W niej urzeczywistnia się wymiar sakramentalny Kościoła. Stąd też jest ona w swej najgłębszej naturze teologicznej, jak zresztą cały Kościół, wspólnotą wiary, nadziei i miłości. To określenie parafii wypracowane przez Magisterium Kościoła, znalazło się również w Kodeksie Prawa Kanonicznego (por. kan. 515, par. l).
4. Szczególnie ważne w tym względzie jest stwierdzenie Jana Pawła II zawarte w adhortacji Catechesi tradendae: "Parafia (...) powinna pozostać pierwszoplanowym miejscem katechizacji. Musi ona odnaleźć na nowo swoje powołanie, które każe jej być domem rodzinnym, braterskim i gościnnym, w którym ochrzczeni i bierzmowani uświadamiają sobie, że są Ludem Bożym. Tam w jednej czynności liturgicznej łamie się dla nich obficie chleb zdrowej nauki i chleb eucharystyczny; stamtąd są codziennie posyłani, by pełnili swe apostolskie zadania wszędzie, gdzie toczy się życie świata" (nr 67).

W czasie, kiedy wraz z całym Kościołem przygotowujemy się do Jubileuszu Roku 2000, niech wprowadzenie w posługę duszpasterską tej Instrukcji, ożywi i pogłębi życie naszego Kościoła lokalnego.

Instrukcja obowiązuje w Archidiecezji Katowickiej z dniem l września 1996 roku.


Katowice, Uroczystość św. Jacka, głównego patrona archidiecezji, 17.08.1996 r.

VA 1-6149/96

+ Damian Zimoń

Arcybiskup
Metropolita Katowicki